Afgelopen week deed ik mee aan het debat 'Beter Beeld' georganiseerd door de Pride Photo Award over de invloed van beeldgebruik in de media op de beeldvorming bij het publiek over homo’s en lesbiennes. Hoe komen de keuzes voor beeldgebruik tot stand? Is er sprake van stereotypering? Zijn (beeld)redacteuren zich bewust van hun invloed? Het was een leuk debat dat door een toehoorder bijzonder treffend werd samengevat met de woorden: 'Als ik jullie zo hoor, wordt fotografie eigenlijk gebruikt als glijmiddel.'
Samen met Liesbeth Melkert (chef beeld van het Parool), Hanneke Felten (onderzoeker en adviseur op het gebied van jongeren en seksualiteit) en Chris Heijmans (chefredacteur NUfoto.nl) mocht ik ook plaatsnemen in het panel naar aanleiding van mijn rubriek 'Top die Foto!' op www.photoq.nl. Aanleiding van het debat was een foto bij een bericht op Spitsnieuws.nl over een Haags homostel dat was weggepest maar volgens het COC heeft de foto helemaal niets met het nieuwsbericht te maken. Reden voor hen om een klacht in te dienen bij de Raad voor Journalistiek. Jammer genoeg was er niemand aanwezig van Spits waardoor snel duidelijk werd dat zowel het panel als het publiek op dezelfde lijn zat over de fotokeuzes rond homogerelateerde onderwerpen: te vaak werden stereotype beelden van homo's getoond zoals extravagante foto's tijdens de Gaypride.
Interessanter waren de mogelijke oplossingen die werden geboden om de beeldvorming door middel van fotokeuzes van media te veranderen. Via de twitterstream kwam de optie om een homo-beelddatabank op te richten door bijvoorbeeld het COC om te zorgen dat er altijd 'neutraal' beeldmateriaal voor handen zou zijn. Het idee werd omarmd door zowel Nu.nl als het Parool hetgeen mij toch wat verbaaste aangezien dit geen journalistieke beelden zijn maar duidelijke PR-foto's aangeboden door een belangengroepering. Volgens mij is het probleem ook niet een gebrek aan geschikt beeld. Er zou juist veel meer aandacht moeten zijn voor beeldselectie op opleidingen Journalistiek. Mijn indruk is dat veel redacteuren van vooral websites even snel een foto zoeken en dan gemakkelijk in vooroordelen vervallen. Dit geldt niet alleen voor homo's maar ook voor bijvoorbeeld allochtonen zoals ik al vaak bij 'Top die Foto!' heb laten zien (zie bijvoorbeeld deze aflevering en deze). Een speciale beeldbank voor één groep lost niets op. Het gaat juist om het besef dat fotokeuzes een zeer belangrijke rol spelen in het proces van beeldvorming. Twee andere alternatieven die ik noemde: toon meer tekst bij foto's om het beeld te duiden & wees eens stoer en plaats een keer geen foto. Uitgerekend die dag had de Volkskrant geen foto op de voorpagina bij een verschrikkelijk verhaal uit Syrië. Als fotografieliefhebber wil ik natuurlijk het liefste zo veel mogelijk foto's zien en ik heb een hekel aan het gezegde dat een foto meer zegt dan duizend woorden (meer daarover in dit artikel) maar in dit geval leek het erop dat er minstens duizend woorden nodig waren om het verhaal te vertellen, in plaats van één foto...
Het gehele debat is gefotografeerd, er is een Storify beschikbaar van alle tweets en de stream kun je terugkijken hieronder. Ook mijn intro over 'Top die Foto!' is gefilmd, hoewel de foto's die ik laat zien helaas niet goed zichtbaar zijn waardoor dat praatje een beetje verloren gaat.