Martijn Kleppe

Category List


Tag List


Tag Cloud



Archive

Dinsdagavond mocht ik bij De Wereld Leert Door vertellen over mijn proefschriftonderzoek en over de foutjes en fouten die soms gemaakt worden bij beeldselectie. Daar kwamen ook een aantal voorbeelden ter sprake van mijn rubriek Top die Foto! op Photoq.nl. Al een tijdje werkte ik aan speciale editie daarvan over een foto van Marokkaanse jongens die ik overal zie opduiken. Maar als je eenmaal weet waar die foto is gemaakt, val je van je stoel of frons je op z'n minst je wenkbrauwen. Die foto werd besproken in de uitzending en de volledige aflevering over die foto voor de rubriek Top die Foto staat nu online en kun je hieronder lezen.

Marokkaanse probleemjongeren

Sommige problemen zijn lastig te illustreren met foto’s. Allochtonenproblematiek is daar één van.  Zo heb ik al eens eerder geschreven over de stereotype  foto’s die daarvoor gebruikt worden (1, 2, 3). Maar al een tijd ben ik gefascineerd door één foto die voor allerlei nieuwsberichten wordt gebruikt.

Met name Elsevier plaatst de foto vaak: over de bestrijding van overlast door Marokkaanse jongeren in de Helmondse binnenstad, bij een stukje over de aanpak van jeugdcriminaliteit door de gemeente Amsterdam, bij een opmerking van Hero Brinkman over moslims, over psychische hulp voor Marokkaanse probleemgezinnen, bij een bericht over criminele jongeren in de Amsterdamse Diamantbuurt en bij een blogpost van Afshin Elian over crimineel gedrag onder Marokkaanse jongeren.

Elsevier_compleet-verkleind.jpg

 Maar ook de verdwenen gratis krant De Pers was gecharmeerd van de foto. Daar stond het beeld bij een bericht over twaalfduizend kinderen die met hun DNA-profiel in een criminelendatabank staan, bij een bericht dat een imam vindt dat bekering tot de islam een oplossing kan zijn voor allerlei problemen van Marokkaanse ‘straatterroristen en bij een bericht over zwerfjongeren.

De_Pers_compleet-verkleind.jpg

Maar dan zijn we er nog niet. Want ook het adviesbureau BMC heeft de foto geplaatst bij een bericht over Amsterdamse probleemjongeren.

Maar zelfs dan zijn we er nog niet. Want welke foto staat er op het boek ‘Het Marokkanendrama’? Precies. De foto is weliswaar gemaakt vanuit een andere hoek maar toont dezelfde situatie en hetzelfde moment.

Het_MArokkanendrama-verkleind.jpg

Waar kijken we nu toch naar?
Zien we zwerfjongeren? Criminele Marokkaanse jongeren? Marokkaanse probleemgezinnen die psychische hulp nodig hebben? Kinderen die met hun DNA in een databank staan? Of toch gewoon Marokkaanse straatterroristen?

Het zal geen verrassing zijn.

Niets van dit alles.

Wie de foto’s goed bekijkt, ziet dat sommige details al wat meer duidelijkheid geven: het prikkeldraad op de voorgrond; en op de achtergrond staat een deel van een barak.
Wanneer ik prikkeldraad en barakken zie, denk ik als snel aan concentratie- of vluchtelingenkampen. Op die manier vind ik dan ook de oorspronkelijke foto bij het ANP. Als ik vervolgens het bijschrift lees, val ik van mijn stoel:

Een aantal van de groep van 350 Marokkaanse Nederlanders verhullen maandag hun gezicht als ze luisteren naar het verhaal van een kampoverlevende bij hun bezoek aan Kamp Westerbork. Er is weinig bekend over de militaire rol die Marokkanen hebben gespeeld tijdens de Tweede Wereldoorlog en over hun bijdrage aan de bevrijding van Nederland.

ANP_MArokkanen-verkleind.jpg

U leest het goed. 

We zien hier een foto uit 2005 met daarop een deel van de 350 Marokkaanse jongens die Kamp Westerbork bezoeken. Echter: behalve hun achtergrond heeft verder niets op de foto te maken met de nieuwsberichten waarvoor de foto wordt gebruikt. Dit zijn gewoon jongens die luisteren naar een kampoverlevende. Weliswaar is er wat rumoer geweest bij het bezoek (1 & 2) maar zelfs daarover gaat deze foto niet. (meer foto’s van het bezoek zie je hier, hier, hier, hier, hier, hier, hier, hier, hier en ook bij het fotobureau Hollandse Hoogte)

Waarom zou deze foto gebruikt worden voor zoveel verschillende verhalen waarin allochtonenproblematiek een hoofdrol lijkt te spelen?

Het blijft natuurlijk speculeren maar het lijkt er sterk op dat de betrokken redacteuren een beeld in hun hoofd hebben als ze een nieuwsbericht schrijven. Vervolgens gaan ze op zoek naar een foto die voldoet aan dat beeld. Het is een logische werkwijze die ik ook regelmatig toepas wanneer ik beeldmateriaal zoek voor bijvoorbeeld een lezing. Dan zoek ik ook die ene foto die mijn beeld van een gebeurtenis het beste verbeeldt. Grote kans dat ik dan ook wel eens een foto laat zien van iets dat niet hetgeen is waar ik het voor gebruik. Een vergissing is immers menselijk.

Maar van journalisten mag je verwachten dat ze zich zo veel mogelijk afvragen waar ze naar kijken of op zijn minst een bijschrift bij een foto plaatsen dat uitlegt wat er op de foto staat. Wanneer dat gedaan was, had niemand ooit deze foto geplaatst en was dergelijk pijnlijk beeldmisbruik eenvoudig voorkomen.

 

Martijn Kleppe signaleert in Top die Foto! Draconische contexten: hoe haast, onkunde en creativiteit leiden tot merkwaardige foto’s bij nieuwsberichten. Eind februari 2013 verscheen zijn boek Canonieke Icoonfoto’s. De rol van (pers)foto’s in de Nederlandse geschiedschrijving.

 

 

Add Pingback

Please add a comment

Posted by OpenDiscussie on
De informatie die u verschaft, was destijds ook al bekend, namelijk dat het om een groep Marokkanen ging op uitstap naar Westerbork. Dat was toen nodig om Marokkanen meer respect voor de Holocaust bij te brengen, omdat leraren in de klas op veel agressie stuitten bij het onderwijzen van dit onderdeel van de Eruopese geschiedenis. Tot zover heeft u nog niets onbekends gevonden. Dit was -en is- allemaal bekend.

De foto waarop de jongens hun gezicht verbergen, is inderdaad foutief uitgelegd alsof het om gebrek aan eigen respect zou gaan. Maar waarom verbergen ze wél hun gezicht voor de fotograaf? Omdat ze niet herkenbaar in beeld willen zijn voor vrienden en familie thuis. Als bekenden thuis erachter zouden komen dat ze bij een herkening van joodse slachtoffers aanwezig waren, dan worden ze thuis uitgelachen en gepest. Dus verbergen ze hun gezicht!

Dat heeft tóch met antisemitisme en gebrek aan respect voor joden in de Marokkaanse gemeenschap te maken: een van huis uit aangeleerd gebrek aan respect voor joden met een schaamtecultuur die het in stand houdt.

Met uw blogpost probeert u achteraf iets goed te praten wat helemaal niet door de beugel kan. Het Volkskrant weekend-artikel maakt het nog bonter en doet alsof er helemaal niets aan de hand is. Marokkanen verstoppen gewoon graag hun gezichten achter hun jas. Doodnormaal gedrag waar niets achter zit, toch?
Posted by Mike_DB on
Dit zijn jongens die onder dwang en begeleiding van de wijkagent naar Westerbork gingen. In de periode dat er veel ophef was over met herdenkingskransen voetballende Marokkaanse jongeren en aanverwant vertier. De verzinsels over Marokkaanse WO2 heroïek moesten hun betrokkenheid bij de dodenherdenking stimuleren, o.i.d. In werkelijkheid was er natuurlijk geen Mrokkaanse rol bij de bevrijding van Nederland. Alleen wat in 1940 aangespoelde lijken van Marokkanen in Franse dienst.

De foto werd toendertijd al snel symbool van de onmacht / onwil van autoriteiten om anders dan met gratis reisjes en 'thee drinken' te reageren op Marokkaans wangedrag.

Dus deze tekst geeft heel wat meer aanleiding tot fronsen dan 't gebruik van de foto. En is stuitend door zijn gebrek aan historisch besef over 'n gebeurtenis van slechts luttele jaren geleden.
Posted by Joost on
Is het niet veel simpeler te verklaren? Betreffende journalist schrijft stukje, hij/zij of webredactie zoekt in database naar foto van 'Marokkaanse jongeren' en kiest de foto waar al royalty's voor betaald zijn. Ja, dat is vaak dezelfde foto. Lijkt me niet dat er vanuit het journaille een zwaar bedoelde gedachte achter zit.
Posted by Safira on
OpenDiscussie 
Waar slaat dat nou weer op?????
Dus als ze hun gezicht willen verbergen betekent dat dat ze bang zijn om uitgelachen te worden thuis??? 
Sommige mensen houden er gewoon niet van om zonder toestemming gefotografeerd te worden dat heeft iets met trots te maken. En gelukkig hebben we hier in Nederland zowel het recht op vrijheid van meningsuiting als recht op privacy!!!
Begin niet met conclusies te trekken als je geen weet hebt van waar je over praat want ik neem aan dat je geen Marokkaanse achtergrond hebt dus hou jij je maar gewoon bezig met klompen en kaas!!
BVD 
Posted by emqoqijo on
http://20mg-cheapesttadalafil.com/ - 20mg-cheapesttadalafil.com.ankor 20mg-cheapesttadalafil.com.ankor http://20mg-cheapesttadalafil.com/
Posted by uucivvifuziri on
http://20mg-cheapesttadalafil.com/ - 20mg-cheapesttadalafil.com.ankor 20mg-cheapesttadalafil.com.ankor http://20mg-cheapesttadalafil.com/
Posted by ijoyapmu on
http://20mg-cheapesttadalafil.com/ - 20mg-cheapesttadalafil.com.ankor 20mg-cheapesttadalafil.com.ankor http://20mg-cheapesttadalafil.com/
Posted by udolujiy on
http://20mg-cheapesttadalafil.com/ - 20mg-cheapesttadalafil.com.ankor 20mg-cheapesttadalafil.com.ankor http://20mg-cheapesttadalafil.com/
Leave a Reply



(Your email will not be publicly displayed.)


Captcha Code

Click the image to see another captcha.