NL'se Multimedia Storytellers
December 21, 2011 at 9:05 PM
Uit een onderzoek van de NVF in 2009 bleek dat bijna de helft van de Nederlandse fotografen dacht dat de toekomst zou zijn aan multimediajournalisten die naast fotograferen ook filmen, geluid opnemen en schrijven. Destijds maakten erg weinig fotografen multimediale series, maar het lijkt erop dat 2011 het jaar is geworden waarin multimediapresentaties definitief zijn omarmd door Nederlandse fotografen. Op zoek naar nieuwe mogelijkheden om verhalen te vertellen (en geld te verdienen...) lijken steeds meer fotografen te experimenteren met de filmfuncties van de huidige generatie camera's. Het resultaat zijn veelal fraaie filmpjes waarin foto's, bewegende beelden, interviews en muziek worden gecombineerd om een verhaal te vertellen.
In het buitenland maakten clubs als Mediastorm, Bombay Flying Club en Duckrabbit al geruime tijd dergelijke beeldverhalen en tegenwoordig worden er ook bij World Press Photo en de Zilveren Camera prijzen aan toegekend. Maar dit jaar lijkt de interesse van fotografen echt te zijn gewekt, getuige de vele publicaties maar ook de conferentie Photostories - Where photography meets multimedia storytelling. De dit jaar omgekomen fotograaf Tim Hetherington is voor velen het voorbeeld van de moderne multimedia storyteller. Niet alleen fotografeerde hij (hoewel hij in 2007 natuurlijk wel de World Press Photo of the Year won) maar hij maakte ook de documentaire 'Restrepo' en de installatie 'Sleeping Soldiers'. In een interview met the New York Times Lens blog was hij dan ook erg uitgesproken over zijn rol als fotograaf:
'If you are interested in mass communication, then you have to stop thinking of yourself as a photographer. We live in a post-photographic world. If you are interested in photography, then you are interested in something - in terms of mass communication - that is past. I am interested in reaching as many people as possible.'
Lohuizen, de Bode & Xanthopoulos
In ieder geval drie Nederlandse fotografen lijken deze gedachte te hebben omarmd. Als eerste Kadir van Lohuizen die met zijn bijzondere project Via PanAm zo ongeveer alle beschikbare multimedia uitprobeert. Reizend van Chili tot Alaska via de 'Pan American Highway' om migratiestromen in beeld te brengen, fotografeert van Lohuizen voor onder andere NRC Handelsblad, maakt radioreportages voor Villa VPRO en bezoekers van zijn iPad app kunnen ook nog eens video's bekijken en zijn weblog lezen. In een artikel op de website van the British Journal of Photography blikt Lohuizen terug op de verdiensten van zijn app en is gematigd positief:
'It might still be a little bit early to say, but in the end, I think I'm going to make it financially.'
Een dergelijke productie kan natuurlijk alleen maar tot stand komen met behulp van veel financiele steun (hetgeen van Lohuizen onder andere via crowdfunding heeft gerealiseerd) maar zeker ook door de goede organisatie van zijn agentschap Noor Images en productiebureau Paradox.
Dergelijke goed georganiseerde steun is natuurlijk niet voor elke fotograaf weggelegd maar ook Chris de Bode kreeg steun van zijn agentschap Panos bij de multimedia productie Exodus over vluchtelingenstromen in Libie. Het is een fraai filmpje van een fotoserie van gastarbeiders die Libie ontvluchtten tijdens de gevechten eerder dit jaar. De serie werd al eerder gepubliceerd in NRC Handelsblad en de Standaard maar is nu ook bewerkt tot een vlot filmpje met heldere boodschap.
Exodus from panos pictures on Vimeo.
Het filmpje zou niet misstaan als reclame voor een hulporganisatie hetgeen niet verwonderlijk is omdat de Bode de serie maakte toen hij op reis was met Stichting Vluchteling. Het filmpje is opgemerkt door veel internationale media (WSJ & NYT), tekenend voor het enthousiasme voor dergelijke multimediaproducties. Het biedt echter ook weinig context, een kritische opmerking die David Campbell uitte via Twitter maar door De Bode werd gepareerd met de opmerking dat het hem juist om de cijfers ging:
@davidc7 @panospictures Thanks David! We wanted to show statistics. Not faces. Its happening all over the world. panos.co.uk/blog/?p=7135
— chrisdebode (@chrisdebode) December 14, 2011
Dergelijke kritiek is niet van toepassing op de recente productie 'Hidden Slaves' van Daimon Xanthopoulos over kinderarbeid. Het filmpje duurt langer, is minder snel gesneden dan de productie van De Bode en bevat een voice-over zodat het meer context geeft. Xanthopoulos wil aandacht vragen voor kinderslavernij en werkt aan meer producties rond hetzelfde thema. Lees meer over de totstandkoming op de website van Pf waaruit blijkt dat Xanthopoulos in tegenstelling tot Lohuizen en de Bode de productie helemaal zelf maakt en ruim een week bezig is geweest met de montage.
HIDDEN SLAVES | child domestic workers from BEELDRADIO | Daimon Xanthopoulos on Vimeo.
(Geen) Moneymaker
In 2009 schreef ik samen met Stefan van der Kamp een artikel voor Villamedia Magazine n.a.v. zijn masterthesis 'Online multimedianieuws in Nederland'. De kop boven het stuk luidde 'Multimediapresentatie geen moneymaker' naar de uitspraak van Jan 't Hart, destijd adjunct-hoofdredacteur van de Volkskrant, die vertelde over www.vkwebspecial.nl. Deze specials oogden als een tijdschrift en behandelden brede thema's zoals 'de Noordzee' of de Amerikaanse verkiezingen en maakten gebruik van alle mogelijke middelen: fotografie, video, geluid, muziek en tekst. In het 'pre-iPad' tijdperk kwamen de specials wellicht te vroeg en dus worden ze helaas niet meer gemaakt. Maar in Nederland kunnen ze nog steeds beschouwd worden als de beste multimediale producties van een grote titel (gelukkig staan ze nog wel online). De Volkskrant verdiende er echter niet voldoende mee dus waren ze volgens 't Hart 'geen moneymaker'.
Twee jaar later lijken de vooruitzichten gunstiger en is het nog maar de vraag of multimediaproducties geen moneymakers zijn. Lohuizen maakt allerlei producties rond één onderwerp en lijkt deze te verkopen aan verschillende media. De Bode mailde me dat zijn productie vooralsnog niet verkocht is, maar de reacties lijken hoopgevend. Maar vooral Daimon Xanthopoulos laat zien dat er tegenwoordig wel degelijk geld valt te verdienen als moderne multimediale storyteller. Sterker nog, hij vertelde me zelfs dat het zijn belangrijkste bron van inkomsten is geworden. Hij werkt er dan ook al lang mee: voor VPRO Radio maakte hij de soundslide 'Detroit, stad in vrije val' en voor Trouw de korte video's over 'De Ambachtseconomie'. Is het dan echt makkelijker geworden om multimediapresentaties te verkopen? Xanthopoulos ziet duidelijk een vooruitgang ten opzichte van 2009, maar voegt er wel aan toe dat ze niet op zichzelf staan:
'social media, multimedia en dergelijke zijn leuk maar hebben pas echt impact in combinatie met traditionele media zoals radio, krant, magazine en tv.'
En juist bij die traditionele media ligt nog steeds de grootste uitdaging:
'Mijn grootste obstakel is niet geld maar traditioneel denkende redacties en interne bedrijfssctructuren. Die belemmeren de creatieve ideeën en zoeken naar de bekende weg maar gelukkig heb ik ook veel redacties die me die ruimte voor multimedia wel geven en hiermee maken we dan ook mooie producties.'
Betekent dit dat er nu toch echt een markt ontstaat voor multimediaproducties? Daar zou iemand eens goed onderzoek naar moeten en is voor het moment lastig te beantwoorden. Voor nu laten bovenstaande producties in ieder geval zien dat er meer gebeurt op dit vlak dan ooit, hetgeen een feest is voor de liefhebber!
Deze blogpost is ook verschenen op De Nieuwe Reporter.
Add Pingback